Leica M EV1: Kontrowersyjne odejście od dalmierza na rzecz bezlusterkowca

Zerwanie z siedmioma dekadami tradycji

System Leica M pozostawał fundamentalnie niezmieniony przez 70 lat. Model M3, pierwszy aparat z serii M, oraz M11, obecny flagowy dalmierz, dzielą tę samą podstawową filozofię: kompaktowy korpus, wymienne obiektywy z mocowaniem M oraz wizjer dalmierzowy w samym sercu doświadczenia. Ta spójność jest częścią tożsamości i atrakcyjności serii M.

Model M EV1 całkowicie zrywa z tą tradycją. Zastępuje mechanizm dalmierza wizjerem elektronicznym, stając się pierwszym bezlusterkowym aparatem Leica z mocowaniem M. Dla purystów wydaje się to pozbawieniem systemu jego duszy. Własne materiały marketingowe Leica podkreślają, że dalmierz jest sercem serii M. Jednak M EV1 sugeruje inne serce: same obiektywy.

M EV1 nie jest następcą M11. To alternatywna ścieżka rozwoju, zaprojektowana tak, aby otworzyć system M na fotografów, dla których nauka obsługi dalmierza była zbyt trudna lub którzy po prostu preferują bezpośredniość wizjera elektronicznego. Jak na system budowany przez 70 lat na fundamencie ciągłości, jest to ruch niezwykle odważny.

Wizjer: Liczby i wydajność w praktyce

Na papierze wizjer elektroniczny w M EV1 robi wrażenie. Oferuje 5,76 miliona punktów przy 60 klatkach na sekundę, powiększeniu 0,76x i 100-procentowym pokryciu kadru. Specyfikacja ta dorównuje modelom Q3 i SL3, choć tamte aparaty potrafią osiągnąć 120 FPS. Liczby wyglądają solidnie.

W praktyce wizjer prezentuje się dobrze. Nie jest to tak naturalne wrażenie, jak patrzenie przez optyczny dalmierz, ale obraz jest wyraźny, responsywny i jasny. Prawdziwa przewaga ujawnia się podczas korzystania z obiektywów ultraszerokokątnych. Tradycyjny dalmierz M posiada ramki kadrowania tylko do 21mm; wszystko, co szersze, wymaga zewnętrznego wizjera optycznego. Wizjer elektroniczny w M EV1 pokazuje pełny kadr przy każdej ogniskowej, czyniąc komponowanie ultraszerokich ujęć bezproblemowym.

M EV1 zapożycza jedną użyteczną funkcję z M11: dźwignię podglądu ramek. W M11 dźwignia ta powiększa widok dalmierza do 1,3x lub 1,8x, wykorzystując możliwości przycięcia matrycy o rozdzielczości 60 megapikseli. W M EV1 ta sama dźwignia służy podobnemu celowi, choć zoom cyfrowy jest mniej krytyczny w bezlusterkowym korpusie z wymienną optyką.

Implementacja ręcznego ostrzenia: powiększenie i peaking

M EV1 oferuje wyłącznie ręczne ostrzenie. Brak tu autofokusa. Jest to świadomy wybór, który zachowuje charakter systemu M, ale kładzie ogromny nacisk na jakość pomocy przy ostrzeniu.

Aparat oferuje dwa główne narzędzia: powiększenie i peaking. Powiększenie przybliża środek kadru podczas obracania pierścienia ostrości, ułatwiając precyzyjne ustawienie. Peaking podświetla krawędzie obrazu o najwyższym kontraście, wskazując obszary ostrości. Przycisk obok spustu migawki również ręcznie aktywuje powiększenie.

To rozwiązanie ma swoje zalety, ale i wady. Przy użyciu jasnych obiektywów, takich jak 50mm f/1.0, dwuetapowy proces powiększania, ostrzenia, a następnie wciśnięcia spustu do połowy w celu wyłączenia powiększenia przed ponownym kadrowaniem, wprowadza zauważalne opóźnienie. W dynamicznej fotografii ulicznej to opóźnienie może oznaczać przegapienie momentu. Sam peaking nie jest wystarczająco dokładny przy płytkiej głębi ostrości jasnych obiektywów 50mm; poświata peakingu pojawia się nawet wtedy, gdy obraz jest lekko nieostry.

Istnieją lepsze rozwiązania. Cyfrowy mikroraster Fujifilm, zapożyczony z dawnych matówek SLR, pokazuje wyraźny wskaźnik wyrównania po osiągnięciu ostrości. Pomogłoby również powiększenie typu obraz w obrazie, pozwalające zachować pełny kadr przy jednoczesnym potwierdzeniu ostrości. Te narzędzia uczyniłyby M EV1 naprawdę doskonałym narzędziem do ręcznego ostrzenia.

Jasne obiektywy i precyzja ostrzenia

Wyzwanie związane z jasnymi obiektywami 50mm w M EV1 jest realne. Obiektyw 50mm f/1.0 ma niezwykle płytką głębię ostrości, a obecny system powiększenia i peakingu nie do końca nadąża za wymaganiami szybko poruszających się obiektów.

W przypadku ciemniejszych obiektywów sytuacja wygląda inaczej. Obiektyw 35mm f/2.8 lub 28mm f/4 działa dobrze przy samym peakingu. M EV1 jest naprawdę sprawny przy tych ogniskowych. Dalmierz, dla porównania, ma swoje ograniczenia: ostrzy tylko do 70 cm, podczas gdy niektóre nowoczesne obiektywy Leica ostrzą z mniejszej odległości. Dalmierz wymaga również ostrzenia w centrum, a następnie przekadrowania, co dodaje własne opóźnienie w dynamicznych sytuacjach.

M EV1 nie rozwiązuje problemu jasnych obiektywów w sposób idealny, ale otwiera drzwi, które w przypadku dalmierza pozostają zamknięte w określonych zastosowaniach.

Obiektywy ultraszerokokątne i nowe możliwości

To tutaj M EV1 naprawdę błyszczy. Ultraszerokokątne obiektywy z mocowaniem M, takie jak 21mm Summilux, są wyzwaniem dla tradycyjnego dalmierza M. Wymagają zewnętrznego wizjera optycznego, a adaptacja ultraszerokich obiektywów do innych systemów bezlusterkowych często skutkuje słabą jakością obrazu w rogach.

M EV1 pokazuje pełny kadr w wizjerze elektronicznym przy każdej ogniskowej i wykorzystuje natywne obiektywy z mocowaniem M bez kompromisów optycznych. W fotografii ultraszerokokątnej jest to prawdziwa zaleta. M EV1 może stać się najlepszą platformą do odkrywania pełnego zakresu szkieł z mocowaniem M, od ultraszerokich po dłuższe ogniskowe, bez optycznych ograniczeń dalmierza.

Szersza perspektywa

M EV1 to nie świętokradztwo; to pragmatyzm. System M zawsze opierał się na kompaktowych, pięknie wykonanych obiektywach o nienagannym obrazowaniu. Dalmierz był narzędziem do korzystania z tych obiektywów, ale nigdy nie był jedynym możliwym narzędziem.

Usuwając barierę dalmierza, M EV1 otwiera system na fotografów, którzy chcą szkieł z mocowaniem M, ale wolą elektroniczne wspomaganie ostrzenia. Oferuje również obecnym użytkownikom M nowe możliwości dzięki obiektywom ultraszerokokątnym i mniejszym odległościom ostrzenia. To nie jest zamiennik dla M11; to rozszerzenie możliwości systemu M.

Implementacja ostrzenia wymaga dopracowania. Aktualizacje oprogramowania mogłyby dodać tryby mikrorastra lub obrazu w obrazie, czyniąc pracę z jasnymi obiektywami bardziej płynną. Ale fundament jest solidny, a potencjał wyraźny.

Podsumowanie

Leica M EV1 to diabelnie dobry pomysł zawarty w kontrowersyjnym opakowaniu. Rzuca wyzwanie założeniu, że dalmierz jest niezbędny do doświadczenia M, i udowadnia, że prawdziwym sercem systemu M są obiektywy. Dla fotografów, którzy zmagali się z ostrzeniem dalmierzowym lub chcą odkrywać ultraszerokie szkła z mocowaniem M bez kompromisów optycznych, M EV1 jest naprawdę warty rozważenia. Dla purystów dalmierza, M11 pozostaje prawdziwym M. Ale w 2025 roku posiadanie obu opcji to wspaniała rzecz.